Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin 1947 yılında Hint Yarımadası’ndan
çekilmek zorunda kalmasıyla, din temelinde yaşanan ayrışma neticesinde kurulan
devletlerdir.
Hindistan’ın iki yakasında Batı ve Doğu Pakistan olarak ikiye ayrılan
Pakistan, 1971 iç savaşı sonrasında, Doğu Pakistan’ın Bangladeş adıyla bağımsız
bir devlet haline gelmesi sonrasında bölünmüştür.
İngiltere’nin bölgeden çekilirken
çözmeden bıraktığı sorunlar Hindistan ve Pakistan arasında ciddi krizlere neden
olmuş; tarafların ayrışan Keşmir ideallerinin neden olduğu anlaşmazlıklar nedeniyle
iki ülke defalarca çatışmış ve Keşmir’in statüsü konusu iki ülke arasında sürüncemeli
çatışma üreten bir soruna dönüşmüştür.
Keşmir Sorununun temelinde İngiltere’ye karşı verilen bağımsızlık
mücadelesinde yükselen antisömürgeci milliyetçi uyanışta yaşanan ayrışma yatar.
Keşmir Sorunu; bağımsızlık müadelesinde Hintli elitin bütünlükçü bir milliyetçilik
üretememesindeki zafiyetin İngiliz Sömürge Yönetimince manipüle edilmesi
neticesinde Hint milliyetçiliğinin, karşıt milliyetçiliklere evrilmesinin bölünme
sürecinde bir mekân üzerinde yeniden canlanması ve sonrasında iç ve dış
konjonktürel gelişmelerle beslenerek sürüncemeli çatışma üretme mekanizmasına
dönüşmesinin görünürlük kazandığı alandır.
Keşmir Sorunu bu kapsamda; bir
20.asır geç milliyetçiliğinin bağımsızlık sonrası kopmasının, iki kadim kültürün
mirasının ayrıştırdığı dev Hint Yarımadası’nda hayat bulan özgün bir versiyonudur.
Keşmir Sorunu, tarafların ulus inşa güçlükleriyle birlikte küresel güç
mücadelesindeki jeopolitk adımlarının baskılarından da etkilenerek çapını büyütmüş
ve her iki ülkenin nükeer silah üretmesiyle, tüm dünya için tehdit kaynağı haline
gelmiştir.
