rlze haber, rizedeki firmalar, rize firma rehberi, rize mobilya firmaları, rize gezilecek yerler, rize ikinci el, rize satılık araba, rize satılık ev, rize ilan, rize kiralık ev

Dosya: Başkanlık Sistemi Nedir? Beraberinde Neler Getirecek?

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry

Erken seçimin Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından devlete ait duyurulması ile birlikte 24 Haziran 2018’de Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri yapılacak. Bazı kesimlerin yakın tarihin büyük bir dönüm noktası olarak adlandırdığı başkanlık seçimleri yaklaşırken başkanlık sistemi ile ilgili tüm detaylara değindik ve tane tane açıklamak istedik.

Başkanlık sistemi nedir? Beraberinde neler getirecek? Hangi ülkeler başkanlık sistemini uyguluyor?  gibi çok sayıda sorunun cevabını özel dosyamızda bulabilirsiniz.

Hatırlamak isteyenler için erken seçim haberi burada

Ve Cumhurbaşkanı Erdoğan Açıkladı: ‘Seçimlerin 24 Haziran 2018 Tarihinde Yapılmasına Karar Verdik’ –

Derhal içinde bulunduğumuz parlamenter sistemde en tepede iki baş bulunmaktadır. Siyasal işleri yürütmekle sorumlu başbakan ve denetleyici konumdaki cumhurbaşkanı.

s-3e5924c82612fa29f928986874debb803b643cParlamenter sistemin farklı özelliği, seçimle gelen ve temsil niteliği olan parlamentoya karşı sorumlu bir hükumetin var olduğu, yürütme yasama ilişkisinin elastik erkler ayrımına dayandığı bir siyasal sistem olmasıdır. Sadece parlamentosu olan rejim parlamenter sistem olmaz. Bir ülkede meclis olsa bile, her zaman parlamenter sistem olmaz. Misal ABD’de parlamento vardır; lakin parlamenter sistem değildir.

Türkiye’de devletin en üstteki kademesinde cumhurbaşkanı bulunmaktadır.

s-de27b9fa4f28af18536f903b335a986223ea50Devlet işlerini başbakan ve yürütme kurulu olan Bakanlar Kurulu yönetir. Devletin en üstteki kademesi cumhurbaşkanı ise yürütmeyi kontrol etmekle yükümlüdür. Aksaklık gördüğü noktalarda uyarılarını yapabilir ve fikirlerini belirtebilir. Yasa tasarılarında zorunlu görülen noktalarda son imza cumhurbaşkanından geçer. Oysa cumhurbaşkanı hükümeti yönetemez.

Mevcut anayasamıza kadar kuvvetler ayrılığı ilkesi esastır. Yasama, yürütme ve adalet. Yasama yürütmeyi feshedebilir.

s-44dcee08338fab43557a665679225b89eec31aYukarıdaki tabloda mevcut anayasal düzeni görebilirsiniz. Başkanlık sistemine göre de kuvvetler ayrılığı geçerlidir oysa devlet başkanının yetkileri epeyce fazladır.

Gelelim başkanlık sistemine. Ad olarak batı patentli bir deyiştir.

s-e6f057a57376176fd3e59da00ca1597dc0e79eİngiltere’de ortaya çıkmıştır. Bu sistemde yasama yürütmeyi feshedemez. İktidar açısından imkanları genişleten bir hükümet sistemi olarak tanımlanır. Özet Olarak adapte etmek gerekirse başkanlık sistemi, devlet başkanı olan kişinin yürütme yetkilerini üstlendiği bir idare biçimidir.

Başkanlık sistemi çoğulcu demokrasinin uygulandığı ülkelerde daha çok görülmektedir.

s-f5dd0861c2aaeec5405759e05a68522811a285En iyi başvuru formu örneği ABD’dir. Latin Amerika ve Afrika ülkelerinde de çoğunlukla görülmektedir. Latin Amerika’daki sistem incelendiğinde eğer başkan ile ilgili yetkilerin artırılması söz konusu olursa sistemin diktatörlüğe kayacağı görülebilir.

Ülkemizde uygulanacak olan sistem öteki başkanlık sistemlerinden azıcık farklılaşıyor. genelde “Türk Tipi Başkanlık Sistemi” olarak adlandıranlar da var.

s-fc1ba64da2e201b40c5bba761e60225a0b0c6cMevcut hükümetin önerdiği başkanlık sistemi birçok yönden ABD’deki modelden ayrılıyor. Kesişen noktalar tabii ama var; başkan aracısız millet tarafından seçilecek. Başkan edinmek için 40 yaşında ve üniversite mezunu olma şartı devam edecek. Bir kişi iki dönem başkanlık yapabilecek.

Sistemde üniter inşa korunuyor. Tek parlamento olacak.

s-3f1f23d7ff534727c2cf235b3be09bbbc31ca3Meclis’in milletvekili sayısı 600 olacak. Parlamento seçimleri ile başkanlık seçimi aynı zamanlı 5 yılda bir yapılacak. Başkanlık sistemi maddeleri ile ilgili net bir yorumlama demin yok. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, İzmir’den başlayacağı mitingler ile resmi olarak daha net maddelerle aktarılması bekleniyor. Emin data yok: Ancak “3 yılda bir parlamentonun yarısının yenilenmesi” formülü üzerinde de çalışıldığı konuşuluyor. Bu durumda, yenilenecek üyeler kurayla belirlenebilir.

Yasama ile yürütme arasındaki ilişkilerde iletişim kopukluklarını ve krizleri gidermek üzere, bir «teftiş ve denge» sistemi olacak.

s-92ddd9003a488ee1734bcc1ee78eaf428a2931Başkanın bazı işlemleri, örneğin üst düzey yöneticilerin atanması, parlamentonun onayını gerektirir. Bu onay ile birlikte başkanın da yasama organlarından geçen yasaları veto etme yetkisi olacaktır.

Başkan Meclis’e değil sadece halka karşı sorumluluk sahibi olacak. bu nedenle güvenoyu ve gensoru uygulamaları kaldırılacak. Bu yolla başkan ve kabinenin düşürülmesi imkanı da olmayacak.

s-ab3d5fdfb1f05d7ec7861ffac0fec1588abf90

Bakan olacak isimlerin parlamento içerisinde yer almaması gerekiyor. Yani milletvekili adayı olamayacaklar.

s-e59aac6c74007426466e288d00b3fb1d00ff00Seçimler sonrasında mevcut hükümet, her yerde iktidara geldikten sonra anayasanın değişeceğini belirtiyor.

Twitter’da Avukat Ece Güner Toprak’ın konu ile ilgili paylaştığı bir yorumlama tablosu bulunuyor.

s-533704ec288720e97055c5e53c5f542e87d0aa

Konu ülkemizde daha önce gündeme gelmiş miydi?

s-b64c3bc2f9b42d47c34a52e1304ab44cace6e1Turgut Özal: Parlamenter sistemde denetim yoktur. Oysa başkanlık sisteminde kesin olarak kuvvetler ayrılığı vardır.Süleyman Demirel: İsterdim ancak, Türkiye’de başkanlık sistemini yapalım. Devlet büyük, ülke büyük, ahali çok enerjik biz bu ülkeyi idare edemiyoruz. Sistemde değişiklik yapmamız lüzumlu.Alparslan Türkeş: Tarih ve töremize uygun bir şekilde Başkanlık Sistemi’ni savunuyoruz.Muhsin Yazıcıoğlu: Başkanlık sistemi ile sistem bitmiş düzenlenmeli. İcranın meclis dışına çıkarılması lazım. Biz başkanlık sistemini savunuyoruz.

Peki Dünya’da hangi ülkelerde başkanlık sistemi uygulanıyor?

s-3f857a25f3aaf8ecacaa3f753b73cbb52092c5Dünyada başkanlık sistemi uygulayan ülkelerin sayısı 38’dir. Bunların bazıları; ABD, Güney Kore, Panama, Meksika, Venezuela, Filipinler, Kenya, Kıbrıs, Brezilya, Arjantin, Ermenistan, Afganistan gibi ülkelerden oluşuyor.

Başkanlık sistemi dünyada öbür şekillerde uygulanıyor.

s-7b1bc18b2a1d4289798fc7b692e77ebd0888adFransa gibi ülkelerde cumhurbaşkanı bununla beraber devlet başkanı unvanına sahip fakat altında başbakan da var. ABD gibi ülkelerde ise devlet başkanı bütün yetkileri kendi üstünde toplamaktadır.

Peki ya cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk?

s-e254f405cf514a53c058cdc6f1e1fceb60890eDevlet Başkanı’nın bununla birlikte aslında Başbakanlık görevini de üzerine alması gerektiği tartışmalarının yapıldığı sırada, Atatürk, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak’a: “Şaşarım o efendilerin aklı perişanına. Hep biliyoruz ancak, memleketimizin başına gelen felaketlerin çoğu kişisel idareden gelmiştir. Bu kadar geri kalmamızın esas amillerinden biri budur. Biz öteden beri, böyle bir idareyi bertaraf etmek için mücadele ettik. Hemen nasıl olur da benim benzer yola gitmekliğim, her yerde devlet hayatında tarafımdan böyle bir çığır açılması istenebilir.” demiştir.

Halkın desteği ve kendisinin gücü olmasına karşın:

s-4c8f60516623e6c554ed542e5016547ad0d52d“Amerikan sistemini memleketimizde uygulama etmeyi hiç hatırıma getirmedim; sistemsiz ve yasadışı tarzda, Reisicumhurlukla Başvekaleti birleştirmeyi düşünmedim ve düşünecek adam olmadığım tüm milletçe malumdur zannederim.” sözleri ile Başkanlık sistemini ve kendisinin Başkan olmasını net bir şekilde reddetmiştir.Kaynak: Gökhan Cebeci – Odatv, Son Yıl 1938, Orhan Çekiç

Siz başkanlık sistemi hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorumlarda bizimle paylaşın!

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry

Yorum bırakın